2007/Aug/14

แผนการจัดการเรียนรู้

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม

หน่วยการเรียนรู้ที่ 1.5 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

แผนการเรียนรู้ที่ 5 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เวลา 2 ชั่วโมง

สอนวันที่ 3,5 เดือน กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2550

1. สาระสำคัญ

วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นวันที่เกิดเหตุการณ์สำคัญๆ ทางพระพุทธศาสนาขึ้น

ในสมัยพุทธกาล พุทธศาสนิกชนจะยึดถือเอาวันเหล่านั้นเป็นวันที่ควรระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยเป็นพิเศษ พุทธศาสนิกชนนิยมประกอบศาสนาพิธีเพื่อเป็นการบูชาและประพฤติให้ถูกต้องในวันสำคัญ และพิธีกรรมต่างๆ อย่างเหมาะสม

2. มาตรฐานการเรียนรู้

1.3 ประพฤติปฏิบัติตนตามหลักธรรม และศาสนพิธีของพระพุทธศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือ ค่านิยมที่ดีงาม และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาตน บำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคม สิ่งแวดล้อม เพื่อการอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข

3. มาตรฐานการเรียนรู้ช่วงชั้น

ส 1.3.1 รู้และปฏิบัติตนตามหลักศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ค่านิยมที่ดีงาม หลักธรรมทางศาสนาที่ตนนับถือในเรื่องที่เกี่ยวกับตนเอง กลุ่มสังคมที่ตนเป็นสมาชิก และสิ่งแวดล้อมที่ใกล้ตัว ชุมชนและประเทศชาติ เพื่อการอยู่ร่วมกันได้อย่างสันติสุข

ส 1.3.2 ใช้ภาษาในคัมภีร์ที่ใช้ในศาสนาที่ตนนับถือ และร่วมศาสนพิธี พิธีกรรม วันสำคัญทางศาสนาด้วยความเต็มใจ

4. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

มีความรู้ ความเข้าใจ บอกความหมาย เห็นความสำคัญ รู้เข้าใจเหตุการณ์สำคัญ ๆและปฏิบัติกิจกรรมที่พึงกระทำในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาได้ด้วยความศรัทธาและถูกต้องเหมาะสม

5. จุดประสงค์การเรียนรู้

1. บอกความหมายความสำคัญ ที่เกิดขึ้นในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

2. ปฏิบัติกิจกรรมที่พึงกระทำในวันสำคัญทางพระพุทธ ศาสนา ได้ด้วยความศรัทธา

6. ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

1. ด้านวัฒนธรรมและศาสนา ตระหนักถึงคุณค่าของพระพุทธศาสนา ทะนุบำรุงศาสนา และปฏิบัติตนในแนวทางที่ดี

2. ด้านสังคม ควรมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มีน้ำใจต่อกัน และมีความสามัคคี ทั้งใน

ครอบครัว โรงเรียนและชุมชน

7. สาระการเรียนรู้

วันสำคัญทางศาสนา

- วันมาฆบูชา - วันวิสาขบูชา

- วันอัฏฐมีบูชา - วันอาสาฬหบูชา

- วันธรรมสวนะ

8. กิจกรรมการเรียนรู้

ชั่วโมงที่ 1 ใช้เทคนิคการเรียนรู้แบบร่วมมือ โดยยึดเด็กเป็นสำคัญ

1. นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยและ ทำสมาธิ ( 3-5 นาที)

2. ครูทักทายสนทนาประสบการณ์ เกี่ยวกับการปฏิบัติตนในวันสำคัญทางศาสนาว่าเคยปฏิบัติตนอย่างไร และมีความรู้สึกอย่างไร

3. ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้และสาระการเรียนรู้

4. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง วันสำคัญทางทางศาสนา จำนวน 10 ข้อ

5. แบ่งนักเรียนออกเป็น 4 กลุ่ม คละความสามารถ ประกอบด้วย คนเก่ง 1 คน ปานกลาง 2 -3 คน และอ่อน 1 คน ครูแนะนำการเรียนรู้บทเรียนอิเรคทรอนิค โดยใช้โปรแกรม power pointโดยนักเรียนต้องร่วมมือกัน และต้องดูแลช่วยเหลือกันในการเปิดบทเรียน อ่านและเรียนรู้ร่วมกัน ใช้คอมพิวเตอร์กลุ่มละ 1 เครื่อง คนที่เก่งจะเปิดบทเรียนอิเรคทรอนิค นักเรียนในกลุ่มเรียนรู้ร่วมกันโดยอ่านเนื้อหาและฟังบทเพลงที่เกี่ยวข้องกับวันแต่ละวัน จบตอนแต่ละช่วงวันสำคัญ แต่ละวันหยุดอภิปรายแสดงความคิดเห็น ครูคอยสังเกตพฤติกรรมของนักเรียนรายบุคคล และพฤติกรรมการเรียนรู้ของแต่ละกลุ่ม

6. ครูชี้แนะในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาแต่ละวันมีความสำคัญอย่างไร วันสำคัญมีอะไรที่เป็นปรากฏการณ์ที่นักเรียนสังเกตเห็นได้

7. นักเรียนและครูช่วยกันสรุปความรู้ที่ได้รับ จากการเรียนรู้บทเรียนอิเรคทรอนิค โดยใช้โปรแกรม power point โดยครูเสริมข้อคิด เรื่อง เศรษฐกิจพอเพียงให้นักเรียนได้ตระหนักถึงคุณค่าของพระพุทธศาสนา มีความเอื้อเฟื้อมีน้ำใจทั้งในครอบครัว และสังคม

8.นักเรียนดูภาพประกอบ กิจกรรมวันสำคัญทางศาสนา แล้วร่วมสนทนาซักถามอภิปรายความคิดเห็นเกี่ยวกับภาพ เพื่อให้นักเรียนเข้าใจยิ่งขึ้น โดยครูเป็นผู้ชี้แนะเพิ่มเติมภาพที่เกี่ยวข้องกับวันสำคัญทางศาสนา

9. แจกใบงานที่ 1 เรื่องวันสำคัญทางศาสนา นักเรียนทำใบงาน ครูสังเกตพฤติกรรมการทำงานแต่ละคนแต่ละกลุ่มและคอยให้คำแนะนำ ตอบข้อซักถามของนักเรียน

10. ครูแจกใบงานที่ 2 พร้อมกับให้นักเรียนสรุปเกี่ยวกับภาพว่านักเรียนคนใดเคยได้ปฏิบัติตามภาพ ที่นักเรียนได้เห็นบ้าง

11. ตรวจผลงานร่วมกัน ครูชี้แนะเพิ่มเติมเกี่ยวกับพิธีกรรมในแต่ละวัน ของวันสำคัญทางศาสนาพร้อมสรุปข้อที่ควรปฏิบัติกับวันสำคัญ และการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี และแนะนำการเรียนในครั้งต่อไป

ชั่วโมงที่ 2 ใช้เทคนิคการเรียนรู้แบบจิ๊กซอร์

1. นักเรียนสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยและ ทำสมาธิ ( 3-5 นาที)

2 ทบทวนความรู้เดิมจากการเรียนบทเรียนอิเรคโทนิค โดยใช้โปรแกรม

power point ในชั่วโมงที่ผ่านมา

3. ดูภาพและสนทนากับนักเรียน ในเรื่องเกี่ยวกับการไปร่วมพิธีกรรมทางพระพุทธ ศาสนาที่วัดในชุมชน เมื่อครั้งที่ผ่านมาว่ามีกิจกรรมอะไรบ้าง นักเรียนได้ร่วมกิจกรรมนั้นอย่างไร และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่จะมีขึ้นต่อจากนี้คือวันใด

4. แบ่งนักเรียนเป็น 5 กลุ่ม คละความสามารถ ให้สมาชิกในกลุ่มเลือกผู้ทำหน้าที่ประธาน รองประธานและเลขานุการ ศึกษาจากใบความรู้ ตั้งชื่อกลุ่มในแต่ละกลุ่มและทำกิจกรรมตามใบงานกำหนด โดยศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับวันสำคัญดังนี้

- วันมาฆบูชา - วันวิสาขบูชา

- วันอัฏฐมีบูชา - วันอาสาฬหบูชา

- วันธรรมสวนะ

5.สมาชิกในกลุ่มได้รับมอบหมายให้ศึกษาเนื้อหาสาระคนละ 1 ส่วน (เปรียบเสมือนได้ ชิ้นส่วนของภาพตัดต่อคนละ 1 ชิ้น) และหาคำตอบในประเด็นปัญหาสมาชิกในกลุ่มบ้านของเรา แยกย้ายไปรวมกับสมาชิกกลุ่มอื่นซึ่งได้รับเนื้อหาเดียวกัน และร่วมกันทำความเข้าใจในเนื้อหาสาระนั้นอย่างละเอียด และร่วมกันอภิปรายหาคำตอบประเด็นที่ผู้สอนมอบหมายให้

5.1 สมาชิกในกลุ่มบ้านของเรา แยกย้ายไปรวมกับสมาชิกกลุ่มอื่นซึ่งได้รับเนื้อหาเดียวกัน ตั้งเป็นกลุ่ม ผู้เชี่ยวชาญ ขึ้นมา และร่วมกันทำความเข้าใจในเนื้อหาสาระนั้นอย่างละเอียด และร่วมกันอภิปรายหาคำตอบประเด็นที่ใบงานกำหนด

5.2 สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ กลับไปสู่กลุ่มบ้านของเรา แต่ละกลุ่มช่วยสอนเพื่อนในกลุ่มให้เข้าใจเนื้อหาที่ตนได้ศึกษาร่วมกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ สมาชิกทุกคนก็จะได้เรียนรู้ภาพรวมของวันสำคัญทั้งหมด

5.3 ผู้เรียนทุกคนทำแบบทดสอบ แต่ละคนจะได้คะแนนเป็นรายบุคคล และนำคะแนนของ ทุกคนในกลุ่ม บ้านของเรามารวมกัน (หรือหาค่าเฉลี่ย ) เป็นคะแนนกลุ่ม กลุ่มที่ได้คะแนนสูงสุดได้รับรางวัล

6. นักเรียนและครูร่วมกันสรุปแนวปฏิบัติตน ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาเน้นการจัดกิจกรรมในวันสำคัญต่างๆ โดยนำแนวคิดทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียงของพระเจ้าอยู่หัวมาเป็นแนวปฏิบัติ ใช้จ่ายเท่าที่จำเป็น ให้ ตระหนักถึงคุณค่าของความสำคัญกับการรักษาศีล และปลูกฝังความสามัคคี เสียสละ สร้างความเข้มแข็งให้กับสังคม ชุมชนวัด และปฏิบัติตน ในแนวทางที่ดี และในวันสำคัญต่างๆ ครูนำนักเรียนไปร่วมกิจกรรมที่วัด เพื่อปลูกฝังค่านิยมที่ดีงามให้เกิดขึ้นและนักเรียนทำแบบฝึกหัดจากใบงานและเขียนแผนผังความคิดเกี่ยวกับกิจกรรมที่ควร ปฏิบัติในวันสำคัญ

7. ทำข้อทดสอบหลังเรียน

8. อุปกรณ์ สื่อและแหล่งการเรียนรู้

1. โปรแกรม power point เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา

2. ใบงานที่ 1 เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา

3. ใบงานที่ 2 เรื่อง เหตุการณ์วันสำคัญทางศาสนา

4. หนังสือ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

5. แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา จำนวน 10 ข้อ

6. ห้องสมุดโรงเรียนวัดต้นชุมแสง

7. ภาพการแสดงธรรมในวันสำคัญทางศาสนา

9. การวัดผลและประเมินผล

9.1 วิธีการวัด/สิ่งที่วัด

1. การตรวจใบงาน

2. การสังเกตการณ์ทำงานอย่างสร้างสรรค์และมีวิจารณญาณ

3. การสังเกตพฤติกรรมรายบุคคล

4. การสังเกตพฤติกรรมกลุ่ม

5. การตรวจผลงานจากแบบทดสอบ

6.การตรวจผลงานแผนผังความคิด

9.2 เครื่องมือวัด

1. แบบประเมินผลการทำข้อทดสอบก่อนเรียน หลังเรียน

2. แบบประเมินพฤติกรรมการอภิปรายและบันทึกผล

3. แบบประเมินพฤติกรรมรายบุคคลและรายกลุ่ม

4. แบบบันทึกประเมินการฝึกปฏิบัติใบงานที่ 1 และใบงานที่ 2

9.3 การประเมินผล

1. ผลการปฏิบัติใบงานที่ 1

2. ผลการปฏิบัติใบงานที่ 2

3.ผลการปฎิบัติจากการทำแผนผังความคิด

4. ผลทดสอบหลังเรียน

เกณฑ์การวัด

ผ่านเกณฑ์ นักเรียนผ่านเกณฑ์ประเมินตั้งแต่ร้อยละ 50 ขึ้นไป

ไม่ผ่านเกณฑ์ นักเรียนผ่านเกณฑ์ประเมินน้อยกว่าร้อยละ 50

10. กิจกรรมเสนอแนะ

นักเรียนควรไปศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับวันสำคัญทางศาสนา ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตของคนไทย ทั้งในด้านชีวิตความเป็นอยู่ที่นำความรู้จากวันสำคัญทางศาสนา มาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน โดยถามจากผู้รู้และศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมจากหนังสือในห้องสมุด

ลงชื่อ.ผู้บันทึก

( นางนิรมล บุญมี )

วันที่ 3 เดือน มิถุนายน พ.ศ. 2550

แบบทดสอบก่อนเรียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรมจริยธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 2

เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา ชื่อ.................................................................................. เลขที่....................

คำชี้แจง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุด

1. วันที่พระพุทธเจ้าได้แสดงธรรมโอวาทปาฏิโมกข์ตรงกับวันใด

ก. วันอาสาฬหบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันมาฆบูชา

2. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วันใดเป็นวันคล้ายวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้า

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

3. วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันอะไร

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอัฏฐมีบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

4. วันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า 3 ประการ คือ วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน คือวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

5. การถือปฏิบัติและ การประกอบพิธีวันวิสาขบูชาในเมืองไทยเริ่มทำมาตั้งแต่สมัยใด

ก. สมัยสุโขทัย ข. สมัยอยุธยา

ค. สมัยกรุงธนบุรี ง. สมัยกรุงเทพฯ

6. วันใดไม่มีการเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันเข้าพรรษา ง. วันอาสาฬหบูชา

7. พระสงฆ์องค์แรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและขอบวชในพระพุทธศาสนาคือใคร

ก. พระอานนท์ ข. พระอัญญาโกณฑัญญะ

ค. พระมหากัสสปะ ง. พระสารีบุตร

8. วันใดที่พระพุทธเจ้าได้ทรงประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก

ก. วันอาสาฬหบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันมาฆบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

9. วันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอาสาฬหบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

10. วันมาฆบูชา ตรงกับวันใด

ก. แรม 8 ค่ำ เดือน 6

ข. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

ง. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน

เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา

คำชี้แจง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุด

1. วันที่พระพุทธเจ้าได้แสดงธรรมโอวาทปาฏิโมกข์ตรงกับวันใด

ก. วันอาสาฬหบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันมาฆบูชา

2. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วันใดเป็นวันคล้ายวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้า

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

3. วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันอะไร

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอัฏฐมีบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

4. วันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า 3 ประการ คือ วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน

คือวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

5. การถือปฏิบัติและ การประกอบพิธีวันวิสาขบูชาในเมืองไทยเริ่มทำมาตั้งแต่สมัยใด

ก. สมัยสุโขทัย ข. สมัยอยุธยา

ค. สมัยกรุงธนบุรี ง. สมัยกรุงเทพฯ

6. วันใดไม่มีการเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันเข้าพรรษา ง. วันอาสาฬหบูชา

7. พระสงฆ์องค์แรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและขอบวชในพระพุทธศาสนาคือใคร

ก. พระอานนท์ ข. พระอัญญาโกณฑัญญะ

ค. พระมหากัสสปะ ง. พระสารีบุตร

8. วันใดที่พระพุทธเจ้าได้ทรงประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก

ก. วันอาสาฬหบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันมาฆบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

9. วันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอาสาฬหบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

10. วันมาฆบูชา ตรงกับวันใด

ก. แรม 8 ค่ำ เดือน 6

ข. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

ง. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

เฉลยข้อทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

คำชี้แจงที่ 1 ( ชั่วโมงที่1 เรื่องวันสำคัญ )

ให้สมาชิกแต่กลุ่มคัดเลือกผู้ที่ทำหน้าที่ประธาน รองปรธาน

เลขานุการกลุ่ม และเรียนรู้บทเรียนอิเรคทรอนิคเรื่องวันสำคัญ โดยใช้

โปรแกรม power point พร้อมเลือกผู้ทำหน้าที่เปิดโปรแกรมเนื้อหาบทเรียน

เรียนรู้ร่วมกัน โดยอ่านเนื้อหาและฟังบทเพลง ที่เกี่ยวข้องกับวันสำคัญ

แต่ละวัน จบตอนแต่ละช่วงวันสำคัญแต่ละวัน หยุดอภิปรายเนื้อหาและแสดง

ความคิดเห็น พร้อมดูภาพการประกอบกิจกรรมวันสำคัญทางศาสนา

และทำกิจกรรมจากใบงานที่ 1 และใบงานที่ 2

คำชี้แจงที่ 2 ( ชั่วโมงที่2 เรื่องวันสำคัญ )

1. ให้สมาชิกในกลุ่มเลือกผู้ทำหน้าที่ประธาน รองประธานและเลขานุการ

ศึกษาจากใบความรู้ ตั้งชื่อกลุ่มในแต่ละกลุ่มและทำกิจกรรมตามใบงานกำหนด

โดยศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับวันสำคัญดังนี้

- วันมาฆบูชา - วันวิสาขบูชา

- วันอัฏฐมีบูชา - วันอาสาฬหบูชา

- วันธรรมสวนะ

2.ให้ศึกษาเนื้อหาสาระคนละ 1 วัน และ แยกย้ายไปรวมกับสมาชิกกลุ่มอื่นซึ่ง

ได้รับเนื้อหาเดียวกัน ตั้งเป็นกลุ่มผู้เชี่ยวชาญขึ้นมาร่วมกันทำความเข้าใจใน

เนื้อหาสาระนั้นอย่างละเอียด และร่วมกันอภิปรายหาคำตอบประเด็นที่ใบงาน

กำหนด

3. สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ กลับไปสู่กลุ่มเดิมของตน แต่ละกลุ่มช่วยสอนเพื่อน

ในกลุ่มให้เข้าใจเนื้อหาที่ตนได้ศึกษาร่วมกับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ สมาชิกทุกคนก็จะได้

เรียนรู้ภาพรวมของวันสำคัญทั้งหมด

4. ผู้เรียนทุกคนทำแบบทดสอบ แต่ละคนจะได้คะแนนเป็นรายบุคคล และนำ

คะแนนของทุกคนในกลุ่มบ้านของเรา มารวมกัน (หรือหาค่าเฉลี่ย )เป็น

คะแนนกลุ่ม

ใบงานที่ 1

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4สาระที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่องวันสำคัญ ชื่อกลุ่ม............................................................

ชื่อสมาชิกกลุ่ม 1................................................................2.......................... .....................................................

3................................................................4.......................... .....................................................

คำชี้แจง ให้นักเรียนลากเส้นโยงเหตุการณ์ทางขวามือให้มีความสัมพันธ์กับวันสำคัญทางซ้ายมือ

1.เป็นคล้ายวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน

ของพระพุทธเจ้า

2. มีการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ ณ

วันวิสาขบูชา มกุฏพันธเจดีย์ เมืองกุสินารา

3. มีพระสงฆ์องค์แรกเกิดขึ้นในโลก

4. พระพุทธเจ้าได้ทรงประกาศหลักการของ

วันอาสาฬหบูชา พระพุทธศาสนา ที่เรียกว่า โอวาทปาฏิโมกข์

5. พระพุทธเจ้าตรัสรู้ อริยสัจ 4

6. พระสงฆ์สาวกจำนวน 1,250 องค์ มาประชุม

วันมาฆบูชา พร้อมกันโดยมิได้นักหมาย ณ พระเวฬุวัน

กรุงราชคฤห์

7. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตนสูตรแก่

วันอัฏฐมีบูชา ปัญจวัคคีย์ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน

8. เมื่อถึงวันแรม 8 ค่ำ หรือ ขึ้น 15 ค่ำ ชาวพุทธ

จะมารวมตัวกันที่วัดเพื่อให้ทาน รักษาศีล

วันธรรมสวนะ ฟังธรรม และอบรมจิตใจ

9. ไม่มีการเวียนเทียน และมีการทำกิจกรรม

เฉพาะฝ่ายพระสงฆ์เท่านั้น

10. 1 เดือน มี 4 วัน ถือว่าเป็นวันหลักแห่งการ

ทำความดี

ใบงานที่ 2. กิจกรรมฝึกทักษะ เรื่องวันสำคัญทางพุทธศาสนา

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

สาระที่ 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่องวันสำคัญ ชื่อกลุ่ม............................................................

ชื่อสมาชิกกลุ่ม 1................................................................2.......................... ................................................

3................................................................4.......................... .....................................................

ให้นักเรียนพิจารณาภาพเหตุการณ์หรือกิจกรรมต่อไปนี้ว่าอยู่ในวันสำคัญใดแล้วเขียนชื่อวันสำคัญนั้นใต้ภาพ



ใบความรู้ที่ 1 วันสำคัญในพระพุทธศาสนา

ใบความรู้ที่ 3 วันอัฏฐมีบูชา

วันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ

ความหมาย
เนื่องด้วยอัฏฐมีคือวันแรม 8 ค่ำ แห่งเดือนวิสาขะ (เดือน 6 ) เป็นวันที่ถือกันว่าตรงกับวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ มกฏพันธเจดีย์ หลังจากพระพุทธเจ้าเสด็จปริพพานได้ 8 วันเมื่อถึงวันนี้พุทธศาสนิกชน มักนิยมประกอบพิธีบูชา และเรียกวันนี้ว่าว่า "วันอัฏฐมีบูชา"

การปฏิบัติตน

วันอัฏฐมีบูชา เป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งของพุทธสาสนิกชน ควรปฏิบัติและเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ตามความเหมาะสม เช่นทำบุญตักบาตร ให้ทาน รักษาศีล ฟังธรรมเทศนา ทั้งนี้เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ปัจจุบันการประกอบพิธีกรรมในวันอัฏฐมีบูชานิยมทำกันอยู่เฉพาะทางฝ่ายสงฆ์เท่านั้น

ประวัติความเป็นมา

เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน ณ ระหว่างต้นรังคู่ ป่าสาละ เมืองกุสินารา พวกมัลกัตริย์ได้ทำการบูชาพระบรมศพด้วยเครื่องบูชาอันประณีตและสวยงาม ประกอบพิธีเหมือนดังที่จัดให้แก่พระมหากษัตริย์ตามที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ ในวันที่ 7 จึงอัญเชิญพระศพไปประดิษฐาน มกุฎพันธนเจดีย์ ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของเมืองกุสินาราแล้วถวายพระเพลิง แต่ไฟไม่ติด โดยเทพยดาได้บันดาลไว้ เพื่อรอพระมหากัสสปะมาถึง

พระมหากัสสปะมาได้พาภิกษุ 500 รูป จะเดินทางไปยังเมืองกุสินารา ในตอนเที่ยงได้พบกับอาชีวกคนหนึ่งสอบถามและทราบว่าพระพุทธเจ้าปรินิพพานแล้วได้ 7 วัน จึงเดินทางต่อไปจนถึงเมืองกุสินารา เมื่อถึงมกุฎพันธนเจดีย์แล้วก็พาพระสงฆ์ประนมมือเดินเวียนรอบจิตกาธาน 3 รอบแล้วเข้าไปถวายบังคมพระบาทของพระพุทธองค์ ทันใดนั้นเทพยดาก็บันดาลให้ไฟลุกขึ้นที่จิตกาธานเผาบรมศพจนหมดสิ้น

สรุปได้ว่า พระพุทธเจ้าปรินิพพานได้ 8 วัน มัลลกษัตริย์แห่งนครกุสินารา พร้อมด้วยประชาชน และพระสงฆ์อันมีพระมหากัสสปเถระเป็นประธาน ได้พร้อมกันกระทำการถวายพระเพลิงพุทธสรีระ ณ มกุฏพันธนเจดีแห่งกรุงกุสินารา

พิธีอัฏฐมีบูชา การประกอบพิธีอัฏฐมีบูชานั้น นิยมทำกันในตอนค่ำและปฏิบัติอย่างเดียวกันกับประกอบพิธีวิสาขบูชา ต่างแต่คำบูชาเท่านั้น

ความหมาย
เนื่องด้วยอัฏฐมีคือวันแรม 8 ค่ำ แห่งเดือนวิสาขะ (เดือน 6 ) เป็นวันที่ถือกันว่าตรงกับวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ เมื่อถึงวันนี้แล้ว พุทธศาสนิกชนบางส่วน ผู้มีความเคารพกล้าในพระพุทธองค์ มักนิยมประกอบพิธีบูชา ณ ปูชนียสถานนั้น ๆ วันนี้จึงเรียกว่า "วันอัฏฐมีบูชา"

ใบความรู้ที่ 4 วันอาสาฬหบูชา


วันอาสาฬหบูชามีเหตุการณ์สำคัญในทางพระพุทธศาสนาอยู่ 3 ประการคือ

1. เป็นวันแรกที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนา โดยทางแสดงพระปฐมเทศนา คือ ธรรมจักกัปปวัตนสูตร ประกาศสัจธรรมอันเป็นองค์แห่งพระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณที่พระองค์ตรัสรู้ ให้เป็นที่ประจักษ์แก่ สรรพสัตว์ทั้งหลาย

2. เป็นวันแรกที่บังเกิดพระอริยสงฆ์สาวกขึ้นในโลก คือ พระโกณฑัญญะ เมื่อได้ฟังพระปฐมเทศนาจบ ได้ดวงตาเห็นธรรม ได้ทูลขออุปสมบท และพระพุทธเจ้าได้ประทานอุปสมบทให้ด้วยวิธีเอหิภิกษุอุปสัมปทา ในวันนั้น

3. เป็นวันแรกที่บังเกิดพระรัตนตรัย คือ พระพุทธรัตนะ พระธรรมรัตน และพระสังฆรัตนะ ขึ้นในโลกอย่างสมบูรณ์บริบูรณ์

ในวันนี้พุทธศาสนิกชนต่างพากันมาน้อมระลึกถึงพระรัตนตรัย ด้วยการไปชุมนุมตามพระอารามต่าง ๆ เพื่อกระทำการบูชาปูชนียวัตถุได้แก่พระธาตุเจดีย์ หรือพระพุทธปฏิมาที่เป็นพระประธานในพระอุโบสถ อย่างใดอย่างหนึ่ง ด้วยดอกไม้ ธูป เทียน เริ่มด้วยการสรรเสริญคุณพระรัตนตรัย เวียนเทียน และฟังพระธรรมเทศนา เช่นเดียวกับที่ปฏิบัติในวันวิสาขบูชา การแสดงธรรมในวันนี้จะเทศน์ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร

วันอาสาฬหบูชาจึงเป็นวันที่พุทธศาสนิกชนจะได้ร่วมกันน้อมระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย ศึกษา พระธรรมวินัยอันเป็นแก่นแท้ของพระพุทธศาสนาให้เข้าใจอย่างถูกต้องตรงทางแล้วนำไปประพฤติปฏิบัติ เพื่อประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นต่อไปชั่วกาลนาน

ความรู้ที่ ๕ วันธรรมสวนะ

วันพระ หรือ วันธรรมสวนะ หมายถึง วันประชุมถือศีลฟังธรรมในพุทธศาสนา (ธรรมสวนะ หมายถึง การฟังธรรม) กำหนดเดือนทางจันทรคติละ๔ วัน ได้แก่

- วันขึ้น ­­๘ ค่ำ
- วันขึ้น ๑๕ ค่ำ (วันเพ็ญ)
- วันแรม ๘ ค่ำ
- วันแรม ๑๕ ค่ำ (หากเดือนใดเป็นเดือนขาด ถือเอาวันแรม ๑๔ ค่ำ)

ในวันพระ พุทธศาสนิกชนถือเป็นวันสำคัญ ควรไปวัดเพื่อทำบุญ ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ และฟังธรรม สำหรับผู้ที่เคร่งครัดในศาสนาอาจถือศีลแปดในวันพระด้วย นอกจากนี้ชาวพุทธยังถือว่าวันพระไม่ควรทำบาปใดๆ การทำบาปหรือไม่ถือศีลห้าในวันพระถือว่าเป็นบาปยิ่งในวันอื่น วันโกน เป็นภาษาพูด หมายถึง วันก่อนวันพระ ๑ วัน

สรุปกิจกรรมที่นิยมปฎิบัติในวันธรรมสวนะหรือวันพระมีดังนี้คือ

- การทำบุญตักบาตร

- การสมาทานศีล

- การปล่อยนก ปล่อยปลาและสิ่งมีชีวิต

- การฟังพระธรรมเทศนา การรักษาศีลอุโบสถ ซึ่งบางคนจะไปนอนค้างที่วัดและกลับบ้านในวันรุ่งขึ้น

-

การงดเว้นจากการพนันและอบายมุขอื่นๆ

ใบงานที่ 3 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

กลุ่มที่...........วันที่......เดือน...............................พ.ศ...........

คำชี้แจง ให้นักเรียนเติมคำหรือข้อความที่ถูกต้องลงในช่องว่าง

1. วันมาฆบูชา อ่านว่า.......................................................................................

ตรงกับวันขึ้น...........................................ค่ำ เดือน..............................................

2. วันมาฆบูชาเรียกอีกย่างว่า วัน.......................................................................

3. วันวิสาขบูชา อ่านว่า.......................................................... .........................

เป็นวันคล้ายวัน......................................................................... .........................

4. วันอัฎฐมีบูชา อ่านว่า ............................................................... ...................

เป็นวันคล้ายวัน.................................................................................. ................

5. อาสาฬหบูชา อ่านว่า.................................................................. ..................

ตรงกับวันขึ้น.....................................................เดือน.........................................

6. พระสงฆ์เกิดขึ้นครั้งแรกในโลกตรงกับวัน...................................................

7. พระสงฆ์องค์แรกของพระพุทธศาสนาคือ....................................................

8. วันธรรมสวนะอ่านว่า............................................................. ......................

9. วันธรรมสวนะคือวัน....................................................................................

10. กิจกรรมที่ควรปฏิบัติในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาได้แก่

10.1...........

10.2.........

10.3......

ใบงานที่ 4. เรื่องวันสำคัญทางพุทธศาสนา

ชื่อ.............................................................. เลขที่ ....... วันที่...................................................

โรงเรียนวัดต้นชุมแสง ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

คำชี้แจง ให้นักเรียนสร้างแผนผังความคิดเรื่องเกี่ยวกับกิจกรรมที่ควรปฏิบัติในวันสำคัญ



กิจกรรม

ที่ควรปฏิบัติ

ในวันสำคัญ



แบบทดสอบหลังเรียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรมจริยธรรม หน่วยการเรียนรู้ที่ 2

เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา ชื่อ.................................................................................. เลขที่....................

คำชี้แจง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุด

1. วันที่พระพุทธเจ้าได้แสดงธรรมโอวาทปาฏิโมกข์ตรงกับวันใด

ก.วันอาสาฬหบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค.วันวิสาขบูชา ง. วันมาฆบูชา

2. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วันใดเป็นวันคล้ายวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้า

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

3. วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันอะไร

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค.วันอัฏฐมีบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

4. วันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า 3 ประการ คือ วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน คือวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

5. การถือปฏิบัติและ การประกอบพิธีวันวิสาขบูชาในเมืองไทยเริ่มทำมาตั้งแต่สมัยใด

ก. สมัยสุโขทัย ข. สมัยอยุธยา

ค. สมัยกรุงธนบุรี ง. สมัยกรุงเทพฯ

6. วันใดไม่มีการเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันเข้าพรรษา ง. วันอาสาฬหบูชา

7. พระสงฆ์องค์แรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและขอบวชในพระพุทธศาสนาคือใคร

ก. พระอานนท์ ข. พระอัญญาโกณฑัญญะ

ค. พระมหากัสสปะ ง. พระสารีบุตร

8. วันใดที่พระพุทธเจ้าได้ทรงประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก

ก. วันอาสาฬหบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันมาฆบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

9.วันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันใด

ก. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอาสาฬหบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

10.วันมาฆบูชา ตรงกับวันใด

ก. แรม 8 ค่ำ เดือน 6

ข. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

ง. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

เฉลย แบบทดสอบหลังเรียน

เรื่อง วันสำคัญทางศาสนา

คำชี้แจง จงเลือกคำตอบที่ถูกที่สุด

1. วันที่พระพุทธเจ้าได้แสดงธรรมโอวาทปาฏิโมกข์ตรงกับวันใด

ข. วันอาสาฬหบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันมาฆบูชา

2. วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วันใดเป็นวันคล้ายวันถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระของพระพุทธเจ้า

ข. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

3. วันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันอะไร

ข. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอัฏฐมีบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

4. วันสำคัญที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้า 3 ประการ คือ วันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพาน

คือวันใด

ข. วันมาฆบูชา ข. วันอัฏฐมีบูชา

ค. วันวิสาขบูชา ง. วันอาสาฬหบูชา

5. การถือปฏิบัติและการประกอบพิธีวันวิสาขบูชาในเมืองไทยเริ่มทำมาตั้งแต่สมัยใด

ก. สมัยสุโขทัย ข. สมัยอยุธยา

ค. สมัยกรุงธนบุรี ง. สมัยกรุงเทพฯ

6. วันใดไม่มีการเวียนเทียนรอบพระอุโบสถ

ข. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันเข้าพรรษา ง. วันอาสาฬหบูชา

7. พระสงฆ์องค์แรกที่ได้ดวงตาเห็นธรรมและขอบวชในพระพุทธศาสนาคือใคร

ก. พระอานนท์ ข. พระอัญญาโกณฑัญญะ

ค. พระมหากัสสปะ ง. พระสารีบุตร

8. วันใดที่พระพุทธเจ้าได้ทรงประกาศพระพุทธศาสนาเป็นครั้งแรก

ข. วันอาสาฬหบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันมาฆบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

9. วันแรม 8 ค่ำ เดือน 6 ตรงกับวันใด

ข. วันมาฆบูชา ข. วันวิสาขบูชา

ค. วันอาสาฬหบูชา ง. วันอัฏฐมีบูชา

10. วันมาฆบูชา ตรงกับวันใด

ก. แรม 8 ค่ำ เดือน 6

ข. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3

ค. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6

ง. ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

เฉลยข้อทดสอบหลังเรียน

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10. ข

ผลการประเมินทำข้อทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เรื่อง วันสำคัญในทางพระพุทธศาสนา

ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง มีความรู้ ความเข้าใจ บอกความหมาย เห็นความสำคัญ รู้เข้าใจเหตุการณ์สำคัญ ๆและปฏิบัติกิจกรรมที่พึงกระทำในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาได้ด้วยความศรัทธาและถูกต้องเหมาะสม

เลขที่

ชื่อ - ชื่อสกุล

คะแนนเต็ม

พัฒนา

ปรับปรุง

ก่อนเรียน 10

หลังเรียน10

1

ด.ช.จินตวัฒน์ พรมมูล

2

ด.ช.ศราวุฒิ เจริญสุข

3

ด.ช.พิรชัช ทรัพย์ถวิล

4

ด.ช.อภิวัฒน์ ยิ้มเสงี่ยม

5

ด.ช.กฤษณะ ทรัพย์สมบัติ

6

ด.ช.สกน ง่วนทอง

7

ด.ช.นที กลิ่นวิเศษ

8

ด.ช.ชัชวาล แพงศรี

9

ด.ช.สุริยะ มั่นสกุล

10

ด.ช.ณัฐพงศ์ ปานทอง

11

ด.ช.สิทธิโชค เพ็งชัย

12

ด.ญ.นุสรา เรืองอนันต์

13

ด.ญ.เสาวลักษณ์ แพงศรี

14

ด.ญ.อภิญญา แก้วดี

15